Tuvalet eğitimine ne zaman başlamalıyız?

Çocuğunuzun fiziksel ve ruhsal olarak bu süreç içinde neler olup bittiğini anlayacak ve kontrol edecek olgunluğa erişmiş olması gerekmektedir. Eğer bu noktadan önce tuvalet eğitimine başlarsanız bu büyük bir ihtimalle işe yaramayacaktır.

Fiziksel olgunluk iç kasları kontrol etme yeteneğinin kazanılmasıyla başlar.Bu olgunluk ancak 1.5 yaşında mümkündür. Kontrol yeteneğinin gelişmesi ise tam olarak çocuğun bağırsak hareketlerini yada idrarını önceden hissedebilmesine bağlıdır.

Her ne kadar bir çocuk 6 hafta, 6 ay, veya 16 ay süreyle lazımlık kullanmış olsa da bir çocuğun 2 yaşından önce tuvalet eğitimi kazanması çok zordur. Bu yaştan önce çocuğunuza tuvalet eğitimi kazandırmaya çalışmayınız ve onu zorlamayınız. Çocuğunuza tuvalet eğitimi vermek için bedenlerinin gelişmesini bekleyiniz.

Aynı düzeyde gelişme gösteren iki çocuk, hatta kardeşler bile aynı yaşlarda farklılık gösterirler. Eğitime başlamak için zamanlamayı doğru yapmak gerekir, ancak bu çocuktan çocuğa değişir. Çocuğun 4 yaşından önceki herhangi bir dönemi bu süreç için uygundur

Erken Tuvalet Eğitimi Denemelerinin Dezavantajları

Tuvalet eğitimi almaya hazır olmayan bir çocukla uğraşmak hem gereksizdir hem de zaman kaybıdır.

İtaat etmesi için zorlanan çocuk (ve belki ebeveynler de) başarısızlık duygusu yaşar.

Vaktinden önce verilen tuvalet eğitimi, kazananın olmadığı bir savaşın çıkmasına neden olur. Çocuk muhtemelen bağırsak hareketlerini sizden gizleyecektir, bu da ebeveynlerin dikkat etmesi gereken ciddi kabızlık problemine neden olur

Başarısızlıkla sonuçlanan eğitimin stresi, ebeveynlerde uygunsuz disiplin veya şiddet kullanımına neden olabilir. Bu konudaki çalışmalar, çocuk suistimalinin başlıca nedeni olarak, ebeveynlerin sonu hüsranla biten başarısız tuvalet eğitimini göstermektedir.

Çocuğun tuvalet eğitimindeki kaygıları ergenlik çağında yatak ıslatma şeklinde görülür. (Yapılan bir araştırma 1 yaşından önce tuvalet eğitimi almış olan çocukların %15'i hala yataklarını ıslattığını ortaya koymuştur)

Çocuğunuzun Tuvalet Eğitimine Hazır Olduğunu Gösteren İşaretler

Çocuğunuzda iki yaşından itibaren (bazılarında üç yaşından itibaren) hazır olduğuna dair işaretler aramaya başlamalısınız.Başlıca işaretler mevcutsa, çocuğunuz muhtemelen tuvalet eğitimine hazır demektir.

EĞER:
* Size yüz ifadeleriyle veya sözlerle "gitmesi gerektiğini" belirtiyorsa
* "Islak", "kuru", "lazımlık" ve "gitmek" gibi tek kelimelik ifadeler kullanabiliyor ve bu ifadeleri anlayabiliyorsa
* Taklitçi davranışlar gösteriyorsa
* Islak ve kirli bezlerden rahatsız oluyorsa
* En az iki saat süre ile kuru kalabiliyor ve kısa bir uykudan sonra kuru uyanabiliyorsa
* Esnek külotunu aşağı yukarı çekebiliyorsa
* Altını ıslattığında utanıyorsa
Çocuğunuz tuvalet eğitimine hazırdır.

Çok az çocuk tuvalet alışkanlığını kendi kendine kazanır. Çocukların kendilerinden ne beklendiğini bilmeye ihtiyaçları var. Sizin rehberliğiniz gerekmektedir. Banyo kurallarına ve araçlarına aşina olan bir çocuğun tuvalet alışkanlığını kazanması, bu kuralları ve malzemeleri bilmeyen bir çocuğa göre çok daha kolay olacaktır.

Tuvalet eğitimine başladığınızda; çocuğunuzun sıvı alımını kontrol edin
Eğer çocuğunuz en az iki saat süreyle kuru kalmanın dışında, hazır olduğuna dair tüm davranışları gösteriyorsa, o zaman sıvı alımını kontrol edin. Süt, su veya meyve suyu içen hiçbir çocuk uzun süre kuru kalmayı başaramaz.

Tuvalet Eğitimi Kazandırma Çalışmaları
Banyoya/tuvalete çocuğunuzla birlikte girin. Özellikle babalar veya ağabeyler, erkek çocuklar için, anneler ve ablalar kız çocuklar için iyi birer modeldir. Eğer mahremiyet sizin için önemli ise; model olmaktan çekiniyor ve utanıyorsanız, model olarak komşu çocuklarından yada yakın çevrenizdeki çocuklardan yardım isteyebilirsiniz.

"Islatıyorum", "Islattım", "ıslatmak üzereyim" gibi duyguları ifade etmesinde çocuğunuza yardımcı olunuz. Bu duygular üzerinde konuşması için çocuğunuzu cesaretlendirin.

Çocuğunuza kendi kendine verdiği ip uçları hakkında yorumlarda bulunun. Örneğin; oyun oynarken duraklamalarına, özelliklede altını kirlettikten sonraki rahatsız yürüyüşüne dikkatini çekin, çocuk durumun farkında olabilsin. "Ne yapıyorsun"? gibi genel bir sorunun yerine "kakan var mı?" gibi net sorular sorun. Çocuğunuzdan bezini kirlettiği zaman size söylemesini isteyin.

Çıplak durmasına izin vererek ne yaptığını görmesini sağlayın.

Bezin banyoda değiştirilmesi o işlemle mekan arasında ilişki kurmasını sağlar. İki yaş civarı çocuklarda bez değiştirme masası kullanılmamalıdır.

Tuvalet alışkanlığı kazanmanın avantajlarından bahsedin. Çocuğunuza isilik probleminin ve bez değiştirirken yaşadığı problemlerin ortadan kalkacağından, kuru olmanın rahatlığından bahsedin.

Çocuğunuzun tuvalet araçlarına aşinalık kazanmasını sağlayın. Çocukta herhangi bir korku çıkmaması ve sesine alışması için sifonu onun çekmesine izin verin.

Çocuğunuza tuvalette masallar anlatın. Çocuğunuz için lazımlık yada tuvalet oturağı alın.

Çocuğunuzu uzun süre tuvalette tutmayın ve tuvaletini yapması için zorlamayın. 5 dk. içinde tuvaletini yapmazsa çocuğunuza başka sefere yapabileceğini söyleyin ve onu övün.

Çocuğunuzu tuvalete götürdüğünüzde onun hoşuna giden oyuncaklarından yada resimli kitaplardan yanına alabileceğini söyleyin.

Çocuğunuz tuvaletini yaptığında nasıl temizlik yapılacağını anlatın-gösterin.

"Tuvalet eğitiminde aceleci olmayın rahat olun, sakin davranışlar sergileyin"

İdrar torbası kontrolü

Bazı zamanlar, çocuğunuzun bağırsakları geceleri çalışmaz. Bir çok çocuk içinse bu gündüzleri gerçekleşen bir işlemdir. Çocuklar bağırsakları çalıştığı sırada genellikle oyunlarını yarıda bırakırlar. Bazıları çok sevdikleri sığınaklarına saklanır, bazıları hırıltı çıkarır yada yüzleri kızarır. "Galiba kakan var" demek çocuğun bunun ne olduğunu ayırt etmesine ve bu duygusuyla olay arasında ilişki kurmasına yardımcı olur.

Kabızlık, eğer çocuğunuzun geçmişinde varsa, tuvalet eğitimini bir süre ertelemelisiniz. Bu endişelenecek bir şey değildir. Ancak daha dikkatli olmanız gerekebilir.

Çocuğunuza onu tuvalete yada lazımlığa götürdüğünüzü ve kendisinden kakasını bezine değil lazımlığa yapması gerektiğini açıklayın.

Çocuklar ne beklendiğini sakin bir dille ve nazik kelimelerle duymak isterler. Aklınızdan geçenleri anlayamazlar. Davranışlarınız, güvenli tavrınız, sakin ses tonunuz, mesajınızı çocuğa aktaracaktır.

Eğer çocuğunuzun bağırsak hareketleri düzenliyse, tuvalete gitmek için belirli zamanları seçin.

Eğer çocuğunuzun bağırsak hareketleri düzenli değilse, yemekten sonra tuvalete gitmek için 30 dakika bekleyin, çocuğun çişi daha çabuk gelir.

Çocuğunuza ne yaptığını göstermek için kakayı bazı ebeveynlerin yaptığı gibi lazımlıkta bırakabilirsiniz.

Çocuğunuz kendini rahat hissediyorsa karışmayın, ancak rahatsızsa birkaç dakikadan fazla oturması için ısrar etmeyin.

Bazı çocuklar kakalarını yaparken yalnız kalmak isterler. Parlak banyo ışıkları ve sürekli konuşma çocuğun kaslarının gevşemesine engel olur.

Lazımlığa ve tuvalete yaptığı her kakadan veya çişten sonra hatta yapmasa bile onu övün.

Çocuğunuzun dışkısını saklamak ya da onunla oynamak istemesi, bağırsak hareketlerini hissetmekten hoşlanması ve dışkısının tuvalette ziyan olmasına itiraz etmesi normal bir şeydir. Sifonu çekmesi için çocuğunuzu birkaç dakika beklemeniz gerekebilir. Bazı çocuklar dışkılarına güle güle diye el sallamayı ve sifonu kendileri çekmeyi tercih ederler.

Dışkılarını oyun hamuru, kil olarak gören çocukları onaylamak onları "kirli" "pis" olarak nitelendirmekten iyidir. Bu yorumlarınız karşısında, çocuk sizi affetmekte zorlanabilir ya da morali bozulabilir. Sizden bedeninin bu parçasının kirli veya kötü olduğunu, bu yüzden temizlenmesi gerektiğini işiten çocuk incinebilir. Çocuklar bu tür kelimelerin yaptığı şey için değil kendileri için kullanıldığını düşünürler. Bu dışkıların vücudun ihtiyacı olmayan birer "atık" olduğunu çocuğunuza anlatın.

GECİKMİŞ BAĞIRSAK KONTROLÜ

Bağırsak kontrolü gecikmesinin en önemli nedeni genellikle kabızlıktır. Lazımlık kullanması için ısrar edilen çocuk bağırıyor ya da etrafını tekmeliyorsa, bu tepkileri ya kabızlık nedeniyle ya da canının acımasından dolayıdır. Böyle durumlarda söylediklerinizi yapmamasının nedeni inatçılık değil, korkularıdır.

Kabızlık bağırsak hareketlerinin sıklığı ile değil, dışkısının sertliği ya da özelliği ile ilgilidir. Kuru dışkıların lazımlığa yapışmaması kabızlığın belirtisi olabilir.

Kabızlığı ortadan kaldırmak için atılacak ilk adım, çocuğun yediklerini değiştirmektir.

Elma, muz, prinç kullanımını azaltın. Bunların yerine kabızlığı önlemek için şeftali yedirin.

Çikolata çok tüketildiğinde kabızlık yapar.

Kuru erik ve kuru meyveler yedirmeyi deneyin

Yeni bir yeme düzenine başladıktan sonra çocuğun bağırsak hareketlerinde fark edilir bir değişme görebilmek için iki hafta belki de daha uzun bir süre beklemeniz gerekebilir.

GÜNLÜK MESANE KONTROLÜ

Birçok anne ve baba tuvalet eğitimine evden çıkmak zor olduğu için kışın ya da yağmurlu aylarda başlar. Siz tuvalet eğitimine yaz ayında başlayın. Yazlık kıyafetler daha hafiftir ve çıkarılıp giyilmesi daha kolaydır.

Sabahları ilk işiniz çocuğunuzu tuvalete oturtmak olmalı. Kısa uykulardan önce ve sonra, yemeklerden sonra, iki saat kuru kaldıktan sonra ve yatmadan önce çocuğunuzu tuvalete götürün.

Her başarısını övün.

Musluğu açın ve bundan ilham almasını bekleyin ya da çocuğun cinsel organlarına ılık su serpin.

Çocuğunuzun sıvı almasını teşvik edin. Ne kadar çok sıvı alırsa o kadar çok tuvalete gitme ihtiyacı duyacaktır. Gece yatmadan önce sıvı aldırmayın.

Uygulamalarınızda başarılar dilerim.

Kaynak:
Tuvalet Eğitimi, Vicki Lansky, Kuraldışı